ۇكىمەت باسشىسى كيەلى وڭىردە ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋى مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالار مىندەتتەرىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن, سونداي-اق ءوڭىردىڭ كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىن, الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جانە بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋ شارالارىمەن تانىستى.
پرەمەر-مينيستر الدىمەن اقتاۋ قالاسىنىڭ «شىعىس-1» شاعىن اۋدانىندا سالىنعان ستۋدەنتتەر جاتاقحاناسىمەن تانىستى. «جاڭا سەرپىن» باعدارلاماسى اياسىندا 1 313,6 ملن تەڭگە قاراجاتقا سالىنعان 500 ورىندىق جاتاقحانادا قازىرگى تاڭدا 337 ادام ورنالاسقان. اتالمىش باعدارلاما اياسىندا جاستاردى جۇمىسشى ماماندىعىنا دايىنداپ, مۇمكىندىگىنشە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ باعىتىندا وڭىردەگى جەتەكشى كاسىپورىندارمەن ارنايى مەموراندۋم جاسالعان. «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى اۋماعىنداعى كاسىپورىندارمەن 19 مەموراندۋمعا قول قويىلسا, «ەرساي كونتراكتور» جشس-نە جىل باسىنان بەرى مونتاجداۋشى, دانەكەرلەۋشى سىندى ماماندىقتاردى يەلەنگەن 160 جاس مامان جۇمىسقا ورنالاستى. جالپى, «جاڭا سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا 700-گە تارتا ادام جۇمىسقا ورنالاسىپ, «ارسەلور ميتالل» اق, «ازپم» جشس, «قازاۆتوجول», «كاپرەمسەرۆيس», «ايكوم لتد» جشس, «قازاقتەلەكوم» اق, «بيكادا» جشس سەكىلدى ىرگەلى كاسىپورىندارعا دانەكەرلەۋشى, بۋحگالتەر, جۇرگىزۋشى, ەلەكتريك, اۆتوكران جۇرگىزۋشىسى, گەودەزيست, پروگرامميست سىندى ماماندىق العان 172 ادام ءىس-تاجىريبەدەن وتۋگە جىبەرىلدى. جاس مامانداردىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋگە وڭ ىقپال ەتەتىن تاعى ءبىر جاتاقحانا جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قۇرىق اۋىلىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. پرەمەر-مينيستر جاتاقحانا تىنىسىمەن تانىسىپ, جۇمىستى جاستاردىڭ حال-جاعدايىن ءبىلدى.
ۇكىمەت باسشىسى ارالاعان كەلەسى نىسان – «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن تۇرعىزىلعان «سوفي مەد گرۋپپ» جشس كوپبەيىندى كلينيكاسى. بۇگىندە مۇندا كوپتەگەن جالپى جانە ءبىر جاقتى بەيىندى مەديتسينالىق باعىتتار بويىنشا قىزمەتتەر كورسەتىلەدى. 2015 جىلى ءوز جۇمىسىن باستاعان كلينيكا 2016 جىلدان باستاپ ارنايى دارىگەرلىك كومەك جانە جوعارى تەحنولوگيالىق دارىگەرلىك قىزمەت كورسەتۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى «اتامەكەن» ۇكپ وڭىرلىك كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. وندا شارا قاتىسۋشىلارى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ, نەسيە رەسۋرستارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, تۋريستىك سالاعا قولداۋ كورسەتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ازىرلەۋ جانە وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن سۋارۋعا ارنالعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
ءوڭىردىڭ بيزنەس قاۋىمداستىعى تاراپىنان وڭىرلىك كەڭەستىڭ توراعاسى, «زاپكازترانزيت» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى جاڭاباي سۇيىندىكوۆ, «قازتەڭىزترانسفلوت» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى مارات ورمانوۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسى تۋريزم قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى, «كاسپي حولدينگ» جشس ديرەكتورى ۆيكتور كوح, «اگروروست» فەرمەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ ءتورايىمى نۇرساۋلە جيەنباەۆا, «زامان جانە ك» جشس جانە «ساليۋت جانە ك» جشس ديرەكتورى حاجەدەن يزمايلوۆ, «اقتاۋ حالىقارالىق اۋەجايى» اق اتقارۋشى ديرەكتورى ەرعازى جولداسوۆ, «كەزبي» جشس ديرەكتورى ءبىتىم كەزباەۆ, «DeSali design territory studio» جشس جانە «Coffee&People» جشس ديرەكتورى ساۋلە سالىحوۆا جانە «قازازوت» اق شاعىرلى-ءشومىشتى بولىمشەسىنىڭ ديرەكتورى ابزال مەڭدىباەۆ ءسوز سويلەپ, ءوز پىكىر-ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. كوتەرىلگەن ماسەلەلەر بويىنشا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك تۇسىنىكتەمە بەرىپ ءوتتى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ ءوز سوزىندە ۇكىمەت ەلىمىزدىڭ بيزنەس احۋالىن جاقسارتىپ, وتاندىق بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ جولىندا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە بيزنەستى قايتا رەتتەۋ بويىنشا بەلسەندى شارالار قابىلدانۋدا جانە بيزنەسكە رۇقسات قۇجاتتاماسىنىڭ سانى شامامەن ءۇش ەسەگە قىسقارتىلعان. سونداي-اق ءتۇرلى ەسەپتەمەلەر مەن مالىمدەمەلەردىڭ, نەگىزسىز سالىق تەكسەرۋلەرىنىڭ سانىن قىسقارتۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاستىرىلۋدا. بۇدان وزگە, بيزنەستىڭ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارعا جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ ساتىپ الۋلارىنا قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا كولەمدى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, ەلىمىزدىڭ ءاربىر جۇيە قۇراۋشى كاسىپورنى بويىنشا جەرگىلىكتى قامتۋ كولەمىن ۇلعايتۋدىڭ ماقساتتى ينديكاتورلارىن بەلگىلەۋ جۇمىستارى باستاۋ العان. ال قارجىلىق قولداۋ كورسەتۋ شارالارى بويىنشا قازىرگى تاڭدا مەملەكەت ىسكە اسىرىپ جاتقان ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا ءتيىمدى مولشەرلەمە بويىنشا 18 ملن تەڭگەگە دەيىن شاعىن نەسيەلەر بەرىلەدى.
پرەمەر-مينيستر ءوڭىر جۇرتشىلىعى مەن ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى تۋرالى كەڭەيتىلگەن كەڭەس وتكىزدى.
– ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءبىز وڭىرلەردى ارالاپ ءجۇرمىز. جۇمىسىمىز وسى اپتادا الماتى قالاسىنان باستالدى. «ەىدۇ-نىڭ ەۋرازيا اپتالىعى-2017: بىرگە وركەندەۋگە ارنالعان اشىق نارىقتار» فورۋمىنا قاتىسىپ, 35 ەلدەن كەلگەن جاۋاپتى ماماندار مەن عالىمدار بيزنەس پەن ساۋدا الاڭىن دامىتۋدىڭ جان-جاقتى تەتىكتەرىن تالقىلادىق. مەملەكەتىمىزدىڭ باستى ماقساتى – 2050 جىلى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىندا بولۋ. ول ءۇشىن ءبىز ستاندارتتارعا ساي بولۋىمىز كەرەك. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە تەك عانا ەۋرازيالىق وداق كولەمىندەگى ەلدەردىڭ اراسىندا ساۋدا-ساتتىق كولەمى 30%-عا جوعارىلادى. بۇگىن تاڭەرتەڭ ماڭعىستاۋلىق كاسىپكەرلەرمەن كەزدەسىپ, شوعىرلانعان ۇسىنىس, ماسەلەلەردى تالقىلاپ, شەشىمىن تاپقانداي بولدىق. كوپتەگەن جاقسى ۇسىنىستار ايتىلدى. كەيبىر مۇنايشىلاردىڭ دا كاسىپكەرلىككە بەت بۇرىپ, جەكە كاسىبىن اشقاندارى مەنى قۋانتادى. مەن بۇگىن سىزدەردىڭ الدارىڭىزعا ارنايى كەلىپ, ۇسىنىس-پىكىرلەرىڭىزدى تىڭدايىن, كۇرمەۋلى ماسەلەلەر بولسا, بىرىگىپ شەشەيىك دەپ وتىرمىن, – دەدى اكتيۆ جيىنىندا پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ.
جيىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ەرالى توعجانوۆ بايانداما جاساپ, ءوڭىردى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋ شارالارى تۋرالى تانىستىردى. 2017 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوندىرىس كولەمى 4,1%-عا ۇلعايىپ, 119 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. باياندامادا ايتىلعانداي, وبلىستاعى جۇك تاسىمالدارىنىڭ كولەمى قاڭتار-قىركۇيەك ارالىعىندا 169,7 ملن توننانى قۇراعان. بۇل – 2016 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 7,5%-عا جوعارى كورسەتكىش. بيىل ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرىنە قولداۋ كورسەتۋ كارتاسى اياسىندا 450 جاڭا تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋمەن, جالپى سوماسى 71,5 ملرد-تان استام تەڭگەگە 7 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن. وسى جىلدىڭ باسىنان بەرى جالپى سوماسى 1,2 ملرد تەڭگەگە ەكى جوبا قولعا الىندى. «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا كولىكتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سالاسىندا قۇرىق پورتىنداعى پاروم كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جالعاستىرىلۋدا. «شەتپە-جەتىباي-اقتاۋ», «بەينەۋ-اقجىگىت-وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەكاراسى», «جەتىباي-جاڭاوزەن», «اقتاۋ-كۇيىلىس», «فورت-شەۆچەنكو-اقتاۋ جولىنىڭ 43-شاقىرىمى-قالامقاس» جانە «فورت-شەۆچەنكو-تاۋشىق-شەتپە» اۆتوكولىك جولدارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ مەن جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جۇرتشىلىق تاراپىنان د.سەيباعىتوۆ ءىرى كولىك ماگيسترالدارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ بارىسى تۋرالى, «كاسپي» تۇششىلاندىرۋ زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى ۆ.مۋراشكو تۇششىلاندىرىلعان سۋ كولەمىن ارتتىرۋ تۋرالى, مۇنايلى اۋدانى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى ت.ءامىروۆ اۋىلدىق دارىگەرلەر امبۋلاتوريالارىن دامىتۋ جايىندا, وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى س.تولەتوۆ وڭىردەگى ەكولوگيالىق احۋال تۋرالى جانە تۇپقاراعان اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى ا.دوسانوۆا ءۇش اۋىسىمدا وقىتاتىن مەكتەپتەر تۋرالى وي ءوربىتتى.
– بيىلعى ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس كولەمىندە تۇپقاراعان اۋدانى ءبىرىنشى ورىننان كورىندى. اقشۇقىر اۋىلىنداعى ەكى مەكتەبىمىز دە ءبىلىم ساپاسى جاعىنان ءاردايىم الدا. ءبىز وسى ساتىدان تۇسكىمىز كەلمەيدى. الايدا ەكى مەكتەپتە دە اۋەل باستا ەسەپتەلگەن قۋاتىنان ءبىلىم وردالارىندا ەكى ەسە بالا وقىتىلىپ جاتىر. سوندىقتان دا جەدەلدەتىپ جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسىن باستاماسا, ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋعا كوشىپ كەتۋىمىز ابدەن مۇمكىن. 600 ورىندىق مەكتەپتىڭ سمەتالىق قۇجاتتارى دايىن. وسى ماسەلەنى شەشۋگە كومەكتەسسەڭىز دەپ سۇرايمىن, – دەدى ا.دوسانوۆا.
باسقوسۋدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر بويىنشا ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەك, ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى م.مىرزاعاليەۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ا.تسوي, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ا.ايماعامبەتوۆ جانە ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى س.جۇمانعارين ءتۇسىندىرىپ ءوتتى.
پرەمەر-مينيستر وبلىستىڭ نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار مەن قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى سەكىلدى دامۋ كورسەتكىشتەرى بويىنشا وڭ قارقىنعا يە ەكەندىگىن, جاستار اراسىندا جۇمىس ورىندارىن اشۋ جانە ساقتاۋ قاجەتتىگىن, وڭىردە حالىق سانىنىڭ قارقىندى وسۋىنە بايلانىستى تۇرعىن ءۇي مەن الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسىن كوبەيتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
ايماقتا «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جۇيەلى جۇرگىزىلىپ كەلەدى, ناتيجەسىندە تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ, 10-عا جۋىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالدى.
ۇكىمەت باسشىسى «كازتۋربورەمونت» جشس تسەحىندا بولىپ, سونداي-اق قۇرىق اۋىلىنداعى پاروم كەشەنىنىڭ جۇمىسىمەن, كەشەننىڭ ەكىنشى كەزەڭىنىڭ قۇرىلىس بارىسىمەن تانىسىپ, الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارى مەن ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى ارالادى. ماڭعىستاۋدا جاسالىپ جاتقان جۇمىستار ولكەنىڭ تىنىسىنىڭ كەڭدىگىن, قادامىنىڭ قارىشتىلىعىن جانە قۋاتتىلىعىن ايقىنداي تۇسەدى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
